Nowe obowiązki dla ZOL, ZPO i podmiotów leczniczych. Do 31 sierpnia 2026 r. podmioty wykonujące działalność leczniczą udzielające świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki długoterminowej muszą dostosować do nowych przepisów standardy organizacyjne opieki zdrowotnej.
Dla kogo nowe przepisy?
Rozporządzenie dotyczy m.in. zakładów opiekuńczo-leczniczych (ZOL), zakładów pielęgnacyjno-opiekuńczych (ZPO) oraz podmiotów udzielających świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w warunkach domowych.
WAŻNE! Standard nie dotyczy placówek całodobowej opieki senioralnej prowadzonych wyłącznie na podstawie ustawy o pomocy społecznej, jeśli nie są podmiotami leczniczymi.
Jednak czasem właściciele placówek całodobowej opieki senioralnej prowadzą jednocześnie działalność leczniczą w formie ZOL, ZPO lub innych usług zdrowotnych – dlatego pomimo, że rozporządzenie nie jest adresowane do każdej placówki opiekuńczej, to powinno zainteresować wszystkich, którzy działają na styku opieki, pielęgnacji i świadczeń zdrowotnych.
Jeżeli działasz wyłącznie jako placówka opiekuńcza, a nie jako podmiot leczniczy, nowe wymagania nie będą się do Ciebie odnosiły wprost. Nie oznacza to jednak, że temat Cię nie dotyczy.
Po pierwsze, jak wspomniałam, możesz prowadzić równolegle działalność opiekuńczą i leczniczą.
Po drugie, standard pokazuje kierunek, w którym zmierza ocena jakości opieki nad osobami przewlekle chorymi, niesamodzielnymi i starszymi.
Jaki jest cel wprowadzenia nowych przepisów?
Przepisy nakładają szereg nowych obowiązków na kierowników placówek opiekuńczo-leczniczych, więc musisz potraktować ten akt prawny nie jako kolejną formalność, ale punkt odniesienia przy ewentualnych kontrolach, skargach klientów, sporach z rodziną i ocenie należytej staranności – jednym słowem – brak dostosowania placówki do nowych standardów to kolejne ryzyka prawne Twojej placówki opiekuńczo-leczniczej.
Standard organizacyjny określa sposób organizacji świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki długoterminowej. Jego celem jest zapewnienie dobrostanu pacjenta, w szczególności przez poprawę lub utrzymanie stanu zdrowia, poszanowanie podmiotowości i autonomii pacjenta, ochronę intymności, wsparcie sprawności, utrzymanie kontaktów rodzinnych i społecznych oraz edukację zdrowotną.
Bardzo ważne jest, że rozporządzenie nie ogranicza się do typowo medycznych procedur.
Obejmuje bowiem również aspekty działania placówki, które jak widzisz są stale obecne w domach seniora działających na podstawie ustawy o pomocy społecznej:
- sposób rozmowy z pacjentem,
- ochronę prywatności,
- udział rodziny w opiece,
- potrzeby społeczne i kulturalne pacjenta,
- edukację pacjenta i jego bliskich,
- dokumentowanie działań placówki,
- organizację przekazywania pacjenta do innych placówek.
Jakim nowym wymaganiom muszą sprostać ZOLe?
Nowe obowiązki dla ZOL, ZPO i podmiotów leczniczych.
Procedury przekazania do innych placówek
Z perspektywy tematyki tego bloga ważny jest wymóg, aby podmiot stacjonarnej opieki długoterminowej posiadał procedurę przekazywania pacjenta do placówki całodobowej opieki, która nie jest podmiotem leczniczym.
Co warto podkreślić ZOL często przekazuje pacjentów do DPSów lub prywatnych placówek całodobowych.
Jeżeli przy takim przekazaniu zabraknie wyczerpujących informacji o pacjencie (odleżynach, żywieniu, lekach, ryzyku upadku itd.) bardzo łatwo będzie o konflikt i wzajemne przerzucanie odpowiedzialności pomiędzy podmiotami.
Podobnie należy ocenić wymaganie posiadania procedury przekazania pacjenta do innego podmiotu leczniczego, gdy pacjent potrzebuje świadczeń, których ZOL nie może zapewnić. Aby zminimalizować ryzyko konfliktu taka procedura nie może być jednozdaniowym zapisem w regulaminie organizacyjnym.
Placówka powinna mieć opracowany algorytm działania ze wskazaniem osób odpowiedzialnych za konkretne akcje.
Zmiany w regulaminie organizacyjnym
Rozporządzenie Ministra Zdrowia wymaga, aby zobowiązane do wprowadzenia zmian placówki uwzględniły w regulaminie organizacyjnym sytuacje, w których osoby ze szczególnymi potrzebami wymagają wsparcia – w tym rozwiązania wspierające komunikowanie się. Na przykład w przypadku pacjentów z demencją, po udarze, niesłyszących, niemówiących lub obcojęzycznych.
Plan opieki nad pacjentem
Nowe przepisy wprowadzają obowiązek realizowania opieki nad pacjentem zgodnie z indywidualnym planem opieki. Plan musi być sporządzony na piśmie i stanowić element dokumentacji medycznej.
Należy w nim określić cele, rodzaj, zakres i harmonogram świadczeń medycznych oraz uwzględniać szczególne potrzeby i oczekiwania pacjenta.
Plan i jego zmiany będzie zatwierdzał lekarz albo pielęgniarka.
Oznacza to, że plan nie może być szablonem, którego zawartość będziesz kopiował dla każdego pacjenta. Jeżeli w dokumentacji medycznej pacjentów znajdą się wyłącznie identyczne zapisy, placówka może mieć problem z wykazaniem, że opieka była rzeczywiście profilowana indywidulanie.
Nowe lub wymagające aktualizacji procedury
Rozporządzenie wymaga, aby dokumenty w Twojej placówce zawierały opisy postępowania personelu w wyszczególnionych w akcie prawnym sytuacjach.
Są to na przykład procedury obejmujące obszary najwyższego ryzyka – profilaktykę i leczenie odleżyn, żywienie i nawodnienie pacjentów, łagodzenie bólu.
Odleżyny są jednym z najczęstszym powodem zarzutów wobec placówek opieki długoterminowej.
Problemem nie jest wyłącznie samo wystąpienie odleżyny, ale brak oceny ryzyka, brak dokumentacji, planu leczenia albo brak dowodu, że placówka reagowała na pogorszenie stanu pacjenta.
Tak samo niedożywienie i odwodnienie mogą być przedmiotem skarg rodzin i roszczeń z nimi związanych.
Personel placówki jest także zobowiązany do monitorowania farmakoterapii w celu zapobiegania polipragmazji i jej skutkom. Dlatego w dokumentacji medycznej należy odnotowywać podawanie pacjentowi produktów leczniczych w postaci ułatwiającej przyjęcie, w tym w postaci ukrytej w pokarmie.
Jeżeli do tej pory Twoja placówka nie posiadała procedury ustalenia i wdrożenia trybu postępowania dotyczącego przymusu bezpośredniego, a także zasad stosowania form zabezpieczenia lub unieruchomienia ograniczających poruszanie się pacjenta – masz czas do końca sierpnia 2026 r., aby przygotować zasady działania personelu w takim właśnie zakresie.
Edukacja zdrowotna
W innym artykule, na blogu tutaj, pisałam o tym, że relacje z rodziną podopiecznego stanowią jeden z najważniejszych obszarów ryzyka prawnego. Nowe przepisy wychodzą naprzeciw takim wyzwaniom, wprowadzają pojęcie edukacji zdrowotnej pacjenta i członków jego rodziny.
Edukacja powinna być dostosowana do stanu zdrowia pacjenta oraz możliwości percepcyjnych podopiecznego i jego bliskich.
Realizacja nowego obowiązku będzie z pewnością pomocna w zarządzaniu relacjami z rodziną. Jeżeli rodzina zrozumie, czym jest choroba przewlekła, demencja, ryzyko odleżyn u osoby starszej – będziesz miał mniej konfliktów z bliskimi seniora.
Jaki powinien być pierwszy krok kierownika placówki? Audyt!
ZOLe i inne podmioty objęte rozporządzeniem muszą dostosować się do nowych wymagań do 31 sierpnia 2026 r. To wcale nie jest dużo czasu, więc warto mądrze zaplanować pracę nad wdrożeniem standardów. Częstym błędem jest rozpoczynanie pracy od tworzenia procedur, przed sprawdzeniem obecnej dokumentacji i kanałów komunikacji.
Dobry proces wdrożenia nowych standardów powinien rozpocząć się od audytu istniejącej dokumentacji i wywiadów z pracownikami jaka jest praktyka w ich codziennej pracy.
W taki sposób masz szansę na przygotowanie procedur, które będą użyteczne i rzeczywiście stosowane przez personel placówki, a nie staną się kolejnym formalnym obciążeniem Twoich pracowników.
Prawidłowo wdrożony standard będzie nie tylko chronił pacjenta, ale również pozwoli Tobie wykazać należytą staranność, uporządkować odpowiedzialność personelu i ograniczyć ryzyka prawne.
Jeżeli prowadzisz ZOL, ZPO albo inny podmiot leczniczy udzielający świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki długoterminowej, warto już teraz sprawdzić, czy Twoja placówka spełnia wymagania rozporządzenia.
W ramach wsparcia mogę dla Ciebie przygotować: audyt dokumentacji i procedur, raport braków i rekomendacji, komplet procedur wymaganych standardem, wzory formularzy do dokumentacji medycznej, szkolenie personelu z nowych obowiązków – zapraszam do kontaktu!
Edyta Konopczyńska
radca prawny
Tel. 571 390 721
e-mail: radca@kancelariakonopczynska.pl
Zdjęcie: Michelle Zallouaa
***
Z rodziną na wokandzie, czyli dlaczego relacje z bliskimi seniora są jednym z najważniejszych obszarów ryzyka
Jeżeli prowadzisz DPS lub prywatny dom seniora to wiesz, że taka działalność to duże wyzwanie logistyczne, kadrowe, ale również – prawne.
W codziennej bieżącej pracy uwaga menedżerów i właścicieli domów opieki (zarówno prywatnych, jak i publicznych DPS-ów) skupia się zazwyczaj na spełnianiu standardów ustawowych i zapewnieniu bezpieczeństwa podopiecznym. Jak jednak pokazuje praktyka najpoważniejsze tąpnięcia biznesowe i wizerunkowe generuje zupełnie inny obszar: relacje z rodzinami pensjonariuszy.
Konflikty na linii „placówka – rodzina” mogą skończyć się na drobnych nieporozumieniach, które można wyjaśnić i zażegnać ich eskalację. Jednak coraz częściej finałem są kosztowne, procesy sądowe, kontrole urzędowe, a także kryzys wizerunkowy w mediach społecznościowych [Czytaj dalej…]
{ 0 komentarze… dodaj teraz swój }