dr Edyta Konopczyńska

radca prawny

Wspieram Przedsiębiorców - wyjątkowych ludzi - pomagam zakładać i rozwijać firmy. Oferuję wsparcie w bieżącej działalności przedsiębiorstwa, reprezentację w negocjacjach biznesowych, postępowaniach mediacyjnych i sądowych. Wspieram również placówki opieki senioralnej.
[Więcej >>>]

Załóż dom seniora

Jakie są najczęstsze powody konfliktu z rodziną seniora?

Jeżeli prowadzisz DPS lub prywatny dom seniora to wiesz, że taka działalność to duże wyzwanie logistyczne, kadrowe, ale również – prawne.

W codziennej bieżącej pracy uwaga menedżerów i właścicieli domów opieki (zarówno prywatnych, jak i publicznych DPS-ów) skupia się zazwyczaj na spełnianiu standardów ustawowych i zapewnieniu bezpieczeństwa podopiecznym. Jak jednak pokazuje praktyka najpoważniejsze tąpnięcia biznesowe i wizerunkowe generuje zupełnie inny obszar: relacje z rodzinami pensjonariuszy.

Konflikty na linii „placówka – rodzina” mogą skończyć się na drobnych nieporozumieniach, które można wyjaśnić i zażegnać ich eskalację. Jednak coraz częściej finałem są kosztowne, procesy sądowe, kontrole urzędowe, a także kryzys wizerunkowy w mediach społecznościowych.

Z tego artykułu dowiesz się, jakie są najczęstsze punkty zapalne i z czego wynikają, a także jak – posługując się dobrze przygotowaną dokumentacją placówki i procedurami – skutecznie zabezpieczyć Twoją działalność.

W placówce całodobowej opieki senioralnej rodzina pensjonariusza jest najczęściej jednocześnie jedną ze stron umowy o świadczenie usługi, płatnikiem, osobami wskazanymi do kontaktu z placówką, źródłem informacji o stanie zdrowia seniora oraz… potencjalnym przeciwnikiem w sporze sądowym.

To powoduje, że relacje z rodzinami nie są wyłącznie kwestią „miłej atmosfery”. Są elementem zarządzania ryzykiem prawnym, tym większym, że dom pomocy społecznej i placówka całodobowej opieki działają w obszarze bardzo wrażliwym społecznie. Trzeba pamiętać, że opieka nad osobą zależną to działalność, w której każdy błąd komunikacyjny może w efekcie stać się zarzutem prawnym.

Z praktyki wynika, że wiele konfliktów wcale nie zaczyna się od poważnego uchybienia z Twojej strony, ale raczej od wrażenia rodziny, że brakuje rzetelnych, bieżących informacji ze strony personelu placówki. Do takiego poczucia dojdzie, kiedy bliscy dowiedzą się na przykład po czasie, że senior upadł, schudł, gorzej się czuje, odmawia przyjmowania leków albo wymaga specjalistycznej konsultacji lekarskiej.

Dlatego nawet jeżeli Twoja placówka działała prawidłowo, brak regularnego i udokumentowanego kontaktu z rodziną może stworzyć wrażenie zaniedbania, ukrywania problemu albo lekceważenia podopiecznego.

Z rodziną na wokandzie, czyli dlaczego relacje z bliskimi seniora są jednym z najważniejszych obszarów ryzyka

Czy prowokowanie konfliktu może być reakcją na chorobę bliskiej osoby?

Tak, bardzo często chodzi o emocje. Nie każdy konflikt z rodziną wynika z realnego zaniedbania ze strony placówki. Spory mają czasem źródło w trudności rodziny z zaakceptowaniem diagnozy, postępującego pogorszenia stanu zdrowia albo faktu, że nawet najlepsza opieka nie zatrzyma procesu chorobowego. W przypadku demencji rodzina często przez długi czas funkcjonuje w napięciu i stresie: obserwuje zapominanie, zmianę osobowości, nieufność, agresję, apatię, utratę samodzielności, ale psychologicznie nie jest gotowa uznać, że jest to trwały i postępujący proces.

W praktyce może to prowadzić do zarzutów wobec placówki: „mama była w lepszym stanie, kiedy do Państwa trafiła”, „tata na pewno nie miał demencji”, „to przez brak opieki przestał chodzić”, „gdybyście się bardziej starali, nie byłoby takiego pogorszenia”. Czasem zarzuty te są oparte na faktach wymagających wyjaśnienia, ale czasem stanowią formę emocjonalnej reakcji rodziny na chorobę, poczucie winy, żałobę antycypacyjną albo bezradność.

[kliknij aby kontynuować…]

Komentarze (0)

Dokumentacja placówki to polisa ubezpieczeniowa

Edyta Konopczynska27 maja 2026

Dokumentacja placówki to polisa ubezpieczeniowa ☝️

Jeżeli prowadzisz prywatną placówkę całodobowej opieki senioralnej lub DPS to na co dzień zajmuje Cię całe mnóstwo bieżących spraw związanych z zarządzaniem personelem, zaopatrzeniem, zapewnieniem odpowiedniej opieki mieszkańcom Twojej placówki, czy sprawami urzędowymi. Ciągły bieg i wieczny brak czasu…

Zwykle w tej codziennej gonitwie brakuje właśnie czasu na spokojną analizę organizacji pracy, dokumentów, procedur, które są Twoim głównym sprzymierzeńcem w razie nieszczęśliwego wypadku, który może się przecież zawsze zdarzyć mimo, że Ty i Twój personel bardzo się staracie.

Miejsce, w którym mieszka kilkanaście, czy kilkadziesiąt starszych osób – często wymagających wsparcia przy poruszaniu się, jedzeniu, przypominania o przyjmowaniu leków – jest przestrzenią, gdzie zawsze może się wydarzyć niepożądana sytuacja.

Upadek pensjonariusza, zachłyśnięcie, odleżyny, „ucieczka” osoby z demencją czy błąd przy podaniu leków mogą prowadzić nie tylko do nieszczęścia, ale stać się również początkiem sporu z rodziną, ubezpieczycielem, organem nadzoru, a czasem również prokuratorem.

Oczywiście placówka nie odpowiada za każdy nieszczęśliwy wypadek seniora, ale zawsze opowiada za brak należytej organizacji, brak procedur, nadzoru, niewłaściwe działanie personelu lub brak dokumentacji potwierdzającej prawidłową reakcję opiekunów. Przygotowanie się na sytuacje kryzysowe, to nie „czarnowidztwo” – to Twój obowiązek związany z zarządzaniem ryzykiem prawnym.

Z punktu widzenia oceny odpowiedzialności prawnej kluczowe pytanie brzmi: czy placówka – jej kierownik i personel dochowali należytej staranności.

Warto wspomnieć, że kodeks cywilny przewiduje wyższe standardy w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej, kiedy to należytą staranność określa się z uwzględnieniem jej zawodowego charakteru. Wymagane są wówczas większej wiedzy, ostrożności i profesjonalizmu.

W razie sporu co do odszkodowania, sąd będzie badał, czy istniały odpowiednie procedury, czy personel był przeszkolony, czy ryzyko było rozpoznane, czy reakcja opiekunów była prawidłowa i – co równie ważne – czy działania pracowników placówki zostały rzetelnie udokumentowane.

Dokumentacja placówki to polisa ubezpieczeniowa

Odpowiedzialność placówki za delikt czy z kontraktu?

W praktyce jest tak, że jeden incydent – np. upadek seniora, zachłyśnięcie, odleżyny, niewłaściwe rozdysponowanie leków, „ucieczka” osoby z demencją poza teren placówki – może być oceniany jednocześnie jako nienależyte wykonanie umowy i jako czyn niedozwolony (delikt).

To istotnie zwiększa ryzyko procesowe placówki.

[kliknij aby kontynuować…]

Komentarze (0)

Pielęgniarka w domu seniora

Edyta Konopczynska23 kwietnia 2026

Zgodnie z ustawą o pomocy społecznej usługi opiekuńcze w placówce opieki senioralnej muszą być wykonywane przez:

osoby posiadające kwalifikacje niezbędne do wykonywania zawodu lekarza, pielęgniarki, położnej, ratownika medycznego, opiekuna w domu pomocy społecznej, opiekuna osoby starszej, asystenta osoby niepełnosprawnej, opiekunki środowiskowej, opiekuna medycznego albo osoby posiadające udokumentowane co najmniej 2-letnie doświadczenie zawodowe polegające na świadczeniu usług opiekuńczych osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku oraz ukończone szkolenie z zakresu udzielania pierwszej pomocy.

Ustawodawca słusznie zakłada, że seniorzy w placówkach całodobowej opieki są osobami o obniżonej sprawności, najczęściej narażeni na liczne choroby przewlekłe, zwyrodnieniowe czy neurologiczne, które wynikają z procesu starzenia się organizmu.

Dlatego personel placówki powinien posiadać wiedzę lub doświadczenie, jak np. zareagować przy nagłym skoku ciśnienia u pensjonariusza lub przy zadławieniu. Seniorzy zazwyczaj przyjmują też regularnie leki. Jak wiadomo do podawania leków – wyłącznie zgodnie z zaleceniami lekarza – uprawnione są osoby z kwalifikacjami medycznymi np. pielęgniarka/pielęgniarz, opiekun medyczny.

Pielęgniarka w domu seniora

Pielęgniarka w domu seniora

Dlatego obecność pielęgniarki w Twoim domu seniora jest atutem, ułatwia sprawowanie opieki nad mieszkańcami, pozwala także sprostać wymaganiom Twoim klientów.

Jednak musisz pamiętać, że zatrudniasz lub współpracujesz z pielęgniarką, lecz nie może czynić z Twojej placówki podmiotu leczniczego.

[kliknij aby kontynuować…]

Komentarze (0)

Niedocenione ryzyko prawne medykalizacji domu seniora

Edyta Konopczynska20 kwietnia 2026

Medykalizacja domu seniora – ryzyko prawne.

Jak wiesz, przepisy ustawy o pomocy społecznej szczegółowo określają standardy, jakie musi spełniać placówka zapewniająca całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku – niezależnie od tego, czy jest ona prowadzona przez osobę prywatną czy organizację społeczną niedziałającą w celu osiągnięcia zysku.

Opieka w takiej placówce polega na świadczeniu przez całą dobę usług opiekuńczych zapewniających:

  1. pomoc w czynnościach życia codziennego,
  2. opiekę higieniczną i pielęgnację w czasie choroby,
  3. niezbędną pomoc w załatwianiu spraw osobistych,
  4. kontakty mieszkańca z otoczeniem.

W ramach świadczonych przez placówkę usług opiekuńczych powinna ona zapewniać:

  1. codzienną pomoc, w tym jeśli istnieje taka potrzeba, pomoc w ubieraniu się, myciu i kąpaniu czy jedzeniu,
  2. organizację wolnego czasu mieszkańców,
  3. pomoc w zakupie odzieży i obuwia.

Medykalizacja domu seniora

Medykalizacja usług opiekuńczych w domu seniora

Nie napiszę niczego odkrywczego, stwierdzając, że osoba starsza, której w ramach swojej działalności zapewniasz usługi opiekuńcze i bytowe – równocześnie wymaga regularnej opieki medycznej, ordynowania i podawania leków, wizyt lekarza, rehabilitacji itp.

Wychodząc naprzeciw takim potrzebom oraz oczekiwaniom klientów (!) – placówki opieki całodobowej zaczynają oferować usługi, które wchodzą w zakres usług leczniczych:

  • stałą opiekę pielęgniarską
  • zabiegi rehabilitacyjne
  • prowadzić „gabinet medyczny”.

W reklamach placówek opiekuńczych pojawiają się stwierdzenia o posiadaniu „w pełni wyposażonego gabinetu zabiegowego”, „nowoczesnego sprzętu medycznego”, oferowaniu „całodobowej profesjonalnej opieki medycznej”.

[kliknij aby kontynuować…]

Komentarze (0)

Osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej (DPS).

Dom opieki społecznej zapewnia zakwaterowanie, pomoc medyczną i całodobową opiekę wyspecjalizowanego personelu. W Polsce domy opieki społecznej mogą być prowadzone przez samorządy terytorialne, związki wyznaniowe, fundacje, stowarzyszenia i osoby fizyczne.

Jakie warunki trzeba spełnić, aby dostać miejsce w DPS

Kto wydaje decyzję o skierowaniu do DPS?

Pobyt w DPS wymaga uzyskania skierowania – decyzję o umieszczeniu w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy prowadzącej dom pomocy społecznej lub starosta powiatu prowadzącego dom pomocy społecznej. W przypadku regionalnych domów pomocy społecznej decyzję wydaje marszałek województwa.

W pierwszym kroku należy złożyć wniosek we właściwym ze względu na miejsce zameldowania zainteresowanego Ośrodku Pomocy Społecznej o umieszczenie w domu pomocy społecznej. Z wnioskiem występuje senior lub jego opiekun prawny.

[kliknij aby kontynuować…]

Komentarze (0)

Prywatny dom opieki senioralnej – przepisy prawne

Edyta Konopczynska13 lutego 2026

Jeśli planujesz założenie placówki całodobowej opieki senioralnej, bądź już taką prowadzisz, warto abyś miał pod ręką listę najważniejszych przepisów prawnych, które regulują lub mają wpływ na Twoją działalność. Przygotowałam dla Ciebie wykaz ustaw i rozporządzeń wraz z krótkim opisem czego dotyczą.

Prywatny dom opieki senioralnej – przepisy prawne

Prywatny dom opieki senioralnej – przepisy prawne

  1. Pomoc społeczna – ustawa z dnia 12 marca 2004 r., której przedmiotem regulacji są zadania w zakresie pomocy społecznej, rodzaje świadczeń oraz zasady i tryb ich udzielania, organizacja pomocy społecznej i tryb postępowań kontrolnych.

Rozdział 3 Ustawy dotyczy działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku.

[kliknij aby kontynuować…]

Komentarze (1)

Świadczenie wspierające dla osób niepełnosprawnych (SWN) to nowa forma pomocy dla dorosłych osób z niepełnosprawnościami. Świadczenie jest wypłacane przez ZUS i przysługuje od 1 stycznia 2024 r. osobom po ukończeniu 18 roku życia.

Pieniądze wypłacane w ramach świadczenia wspierającego mają pokrywać część wydatków związanych z zaspokojeniem szczególnych potrzeb życiowych osób z niepełnosprawnościami.

Pomoc przysługuje bez względu na dochody i na pobieranie innych świadczeń dla niepełnosprawnych. Aby ubiegać się o SWN należy posiadać orzeczenie o niepełnosprawności lub inwalidztwie oraz decyzję Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności.

Świadczenie wspierające dla osób niepełnosprawnych a pobyt w całodobowych domach opieki

Niestety na ocenę stopnie niepełnosprawności przez WZON trzeba czekać bardzo długo. Ustawowo termin ten wynosi 3 miesiące, ale w praktyce osoby niepełnosprawne czekają nawet kilkanaście miesięcy!

O wysokości świadczenia decyduje liczba punktów, która wskazuje na ile osoba dorosła potrzebuje pomocy w codziennym funkcjonowaniu. Maksymalnie może być to kwota stanowiąca 220% renty socjalnej czyli 4.133,60 zł przy liczbie 95 do 100 pkt.

[kliknij aby kontynuować…]

Komentarze (1)

Forma prawna domu opieki. Jaką wybrać?

Edyta Konopczynska29 stycznia 2026

Działalność gospodarcza w zakresie prowadzenia placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku może być prowadzona w dowolnej formie prawnej. Jaką formę działalności wybrać dla swojej placówki?

Możesz wybrać:

  • Jednoosobową działalność gospodarczą

spółkę:

  • cywilną
  • jawną
  • komandytową
  • komandytowo – akcyjną
  • z ograniczoną odpowiedzialnością
  • akcyjną

lub

  • fundację, ponieważ dom opieki senioralnej może prowadzić także kościół katolicki, inne kościoły, związki wyznaniowe oraz organizacje społeczne, fundacje i stowarzyszenia.

Forma prawna domu opieki. Jaką wybrać

Całodobowy dom opieki jako jednoosobowa działalność gospodarcza

Jednoosobowa działalność gospodarcza (JDG) jest najprostszą, najłatwiejszą w rejestracji i najtańszą formą prowadzenia biznesu. Nic więc dziwnego, że wiele osób na początku wybiera JDG jako formę prawną działalności gospodarczej w zakresie świadczenia usług całodobowej opieki senioralnej.

[kliknij aby kontynuować…]

Komentarze (0)

Jeśli planujesz założenie całodobowego domu opieki dla seniorów, bądź już prowadzisz taką placówkę, ale wciąż masz wątpliwości, czy robisz to zgodnie z przepisami – zapraszam do lektury artykułu poświęconego wymaganiom technicznym budynku, w którym będzie prowadzony dom opieki.

W artykule więcej uwagi poświęcam kwestii windy w placówce opieki całodobowej – kiedy jest konieczna, czy „urządzenie do transportu osób niepełnosprawnych” to winda i czy można ją zastąpić „krzesełkiem jezdnym”.

Zacznę jednak od ogólnego opisania wymogów technicznych budynku, w którym prowadzony jest dom całodobowej opieki senioralnej.

W Polsce popularne są adaptacje istniejących domów jednorodzinnych albo hoteli lub pensjonatów w celu przekształcenia w placówkę opieki senioralnej.

Dom opieki senioralnej wymagania techniczne

Jakie wymagania techniczne powinien spełnić budynek?

Jednym z podstawowych obowiązków placówek opieki całodobowej jest spełnienie warunków lokalowych.

Ustawa o pomocy społecznej określa wymagania dotyczące całego obiektu, w którym mieści się placówka, oraz szczegółowo precyzuje wymogi w zakresie liczby, rodzaju, wielkości i wyposażenia jej pomieszczeń.

[kliknij aby kontynuować…]

Komentarze (0)

Zapraszam Cię do wysłuchania kolejnego podcastu Prawo w opiece senioralnej. Tematem odcinka będzie architektura senioralna. Rozmawiam z panią Martą Czachorowską, architektką i projektantką z biura M+Design w Łodzi, specjalizującą się w projektowaniu dla branży medycznej oraz wellness: szpitali, przychodni zdrowia, medi hoteli, gabinetów stomatologicznych, domów seniora, spa, gabinetów medycyny estetycznej.

Pani Marta Czachorowska pracowała przy projektach sieci przychodni Salve oraz aptek DOZ.

Jest stałą konsultantką technologii medycznej dla szpitali i współpracuje na stałe z renomowanymi dostawcami sprzętu medycznego.

Architektura senioralna i obiektów branży medycznej

Tematem rozmowy jest projektowanie domów opieki senioralnej i obiektów w branży medycznej.

Placówka całodobowej opieki senioralnej musi sprostać wymogom prawnym określonym w określonych przepisach — muszą zostać spełnione kryteria lokalowe takie jak szerokie korytarze, odpowiednia powierzchnia pokoi, liczba łazienek, brak barier architektonicznych.

[kliknij aby kontynuować…]

Komentarze (0)